در ستايش ديوانگي !

وقتي گريبان عدم با دست خلقت مي‌دريد

وقتي ابد چشم تو را پيش از ازل مي‌آفريد

وقتي زمين ناز تو را در آسمان‌ها مي‌كشيد

وقتي عطش طعم تو را با اشك‌هايم مي‌چشيد

من عاشق چشمت شدم، نه عقل بود و نه دلي

چيزي نمي‌دانم ازين ديوانگي يا عاقلي

يك آن شد اين عاشق شدن، دنيا همان يك لحظه بود

آن‌دم كه چشمانت مرا، از عمق چشمانم ربود

وقتي كه من عاشق شدم، شيطان به نامم سجده كرد

آدم زميني‌تر شد و عالم به آدم سجده كرد

من بودم و چشمان تو، نه آتشي و نه گِلي

چيزي نمي‌دانم ازين ديوانگي يا عاقلي  

متن ترانه‌ي سريال «مدار صفر درجه»- سروده‌ي «افشين يداللهي»

  مسعود بهنود مطلبي نگاشته در رثاي مرحوم آدميت كه بمانند هميشه زيباست و خواندني. متن كاملش را در ادامه‌ي مطلب بخوانيد.

  تعطیلات نوروزي هميشه اين عيب – و گاه حسن- را داشته كه آدم را بي‌خبر نگهدارد. به خصوص وقتي كه كسي چون من در سفري طولاني باشد به شمال و جنوب كشور. گفتني از سفر زياد است و به وقتش خواهم گفت؛ اما ديشب كه بعد از چندين روز و شب بي‌خبري و لازماني نشستم پاي اينترنت، خبري كوتاه و ناگوار عيدم را گرفت: «فريدون آدميت درگذشت».

  فكر مي‌كنم دور از انصاف نباشد اگر آدميت را يكي از نقاط عطف تاريخ‌نگاري ايران بدانيم. از نسل قديم و بيهقي كه بگذريم، در نسل مدرن‌تر فقط كسروي است كه با آن دقت و وسواس خاص خودش تاريخ را نگاشته، و تازه آن هم باز بيشترش روايت كردن تاريخ است و گاه قضاوتي چاشني شده. اما آدميت شايد آغازكننده‌ي تاريخ‌نگاري انتقادي و انديشه‌ورزانه‌ بوده است. در روزگار ما گويا نگاه به پيشينه‌ي فكري و مباني فلسفي رويدادهاي تاريخي در برخي محافل مد شده، اما نظير چنين كاري را آدميت سال‌ها پيش از اين (دهه‌ي ۱۳۴۰ شمسي) انجام داد و به حق هم با بهترين وجهي از عهده برآمد. هر روز كه مي‌گذرد، انبوه كتب و مقالات و سخنراني‌ها پيرامون جنبش مشروطه توليد و ارائه مي‌شوند، اما براي كسي كه بخواهد با عمق و ژرف‌انديشي بيشتري مشروطيت را بررسي كند، در كنار مخبرالسلطنه و ناظم‌الاسلام و كسروي، خواندن پژوهش‌هاي مهم و جدي مرحوم آدميت نيز از امهات امور است. خودتان ببينيد كه حتي پژوهش‌هاي نوين انجام شده، مثل كارهاي ماشاءالله آجوداني يا سيد جواد طباطبايي يا همايون كاتوزيان، باز در كثيري از موارد مانند حاشيه‌نويسي‌هايي بر پژوهش‌هاي فريدون آدميت بوده‌اند.

  با اين اوصاف، فريدون آدميت اواخر عمرش را در انزوا و گمنامي گذراند. شايد اگر هفته‌نامه‌ي شهروند امروز چندي پيش آن مصاحبه‌ را منتشر نمي‌كرد، خيلي‌ها –مثل خود من- تصور مي‌كرديم كه فريدون آدميت لابد سالياني است كه درگذشته. نمي‌دانم اين چه معامله‌اي است كه با بزرگان و فرهيختگانمان مي‌كنيم...

                            از شمار دو چشم، يك تن كم            وز شمار خرد، هزاران بيش

   نــوبـهــارا، جــان مـايـي، جــان‌هـــا  را تازه كن       بــاغ‌ها را بـشكـفان و كـشـت‌هـــا  را تازه كن

   گل جهــان افـروخـتست و مـرغ قـول آمـوختست       بـي‌صبـا جـنبـش نـدارد، هـيـن صبـا را تازه كن

   سـرو سـوسـن را همـي‌گـويـد «زبـان را برگشا»      سـنـبـلـه بـا لالـه مـي‌گويـد «وفــا را تازه كن»

   شـد چـنـاران دف‌زنـان و شـد صـنـوبـر كـف‌زنـان       فـاختـه نعـره‌زنــان، كـوكـو، عـطـا را تازه كن

   رعــد گويـد «ابـر آمـد، مشك‌ها بـر خــاك ريخــت      اي گلستان، رو بشو و دست و پا را تازه كن»

   وآن سه برگ و آن سمن وآن ياسمين گويند «ني      در خمـوشي كيميـا بـيــن، كيـميـا را تازه كن»